Mantener un societate libere

Il ha altere considerationes concernente le software que solmente esser digne de fide ("open source"): lo que conta vermente es le libertates que vos recipe pro le uso. Pote vos apprender de illo? Pote vos construer sur illo? Pote vos distribuer lo? Isto es lo que nos appella "software libere".

Io inventa nove parolas, phrases, analogias, omne typo de cosa amusante in le lingua anglese, e le gente paraphrasa lo que io ha dicite e gania moneta parlante sur alcunes del mesme cosas de que io parlava.

Si io tenta restringer le cosas de que io parla e scribe, del mesme maniera in que lo face un compania de software proprietari, alora tote le industria del parola, del scriptura, del medios de communication esserea excessivemente litigiose, e le costos de transaction esserea prohibitive.

Don Marti, Interview de 2005

Non es un concepto folle

Sembla peculiar a multe usatores le idea que le software deberea esser libere, post que nulle producto de Microsoft lo es. Nonobstante, nostre societate functiona con multe cosas libere, per exemplo:

  • Nulle cocinero prohibirea que vos modifica su recepta e face derivatos de illo. Le industria alimentari prospera in despecto de esser obligate per lege a listar le ingredientes sur le etiquettas de productos.
  • Un systema juridic juste permitte a omnes de leger tote le sessiones e argumentos de un processo. Non solmente le resultato (le deliberationes final) ma anque le processo mesme es completemente aperte.

Le software libere es como le parola libere, como le mercato libere; tote istes es necessari pro un societate libere. Non convincite? Que nos examina le software proprietari un poco plus in detalio.

Software proprietari que va mal

Le limites de software proprietari va ultra le question de securitate (vide nostre articulo sur codice fonte): hodie, le software proprietari interfere con le diffusion de cultura e information. Isto occurre principalmente per duo technologias:

Gestion de Restrictiones Digital 1 (DRM)

Le idea principal de DRM 1 es le restriction del accesso a files. Usatores incontra isto quando, per exemplo, illes compra musica per iTunes e pote alora reproducer lor musica solmente con un reproductor unic de un certe marca. Con iste methodo, companias combatte le infraction al copyright ma equalmente restringe gravemente le accesso del usator a su files.

DRM es controlo super contento

Excepte que le controlo non es in le manos del usator. Le scopo original de DRM es comprensibile, ma le implicationes super le fluxo de information e cultura in un societate es espaventante.

  • Imagina te un libro que se claude automaticamente con glutine post que tu lo lege un vice.
  • Imagina te documentos que se destrue si tu tenta portar los foras del camera.
  • Imagina te telephonos que functiona solmente si le persona que tu telephona usa le mesme marca e modello.

Sona folle? Benvenite a Trusted Computing.

Trusted Computing (TC)

Trusted Computing (sometimes more accurately called "Treacherous Computing") means a computer can only run "Trusted" Software. It is meant to be an uncircumventable protection against nuisances (like viruses or spyware) and copyright violations (people copying proprietary software).

Trusted Computing es controlo super le computator

Le aspecto importante de Trusted Computing es que tu non pote decider lo que es digne de fide e lo que non lo es. Per exemplo, tu computator pote refusar de executar programmas sin certification del compania de software, p.ex. programmas con le quales tu poterea portar documentos foras del officio, o reguardar le DVD de tu vicino, o inviar tu articulo a un persona usante un altere programma.

Un grande varietate de possibilitates se aperi pro le companias que beneficia de limitar tu computation (p.ex. editores de software proprietate o de musica). Subito es possibile locar DVDs que se lassa reguardar solmente duo vices, o musica que tu pote ascoltar solmente durante septembre, o information que tu pote leger ma non salveguardar. Subito, Trusted Computing e DRM permitte le controlo remote super le contento.

Trusted Computing permitte effectivemente al editores de scriber lor proprie lege de copyright.

Le impacto general

Multe productos cultural hodie appare con "protection triple", non solmente per copyright e codice, sed etiam per contractos o licentias que obliga usatores a renunciar a tote le derectos restante.

De plus in plus, le copyright pro contento digital se reimplacia per licentias, acceptate con un clic, usante le lege de contracto pro establir le derectos absolute de proprietate que le leges de copyright originalmente refusava al editores.

Rosemary Bechler, Unbounded Freedom

Le computation non plus se tracta solmente de calculationes. Nos usa software pro communicar: pro diffunder e excambiar information, ideas e cultura. Le software es in nostre telephonos, autos, lectores multimedia, televisores. Illo governa quasi tote nove apparato in nostre vitas.

Software es sempre plus usate pro facer respectar regulas. Regulas que pote esser o non esser legal. Regulas que pote esser o non esser juste. Si le software non es libere, le usator non potera influentiar iste regulas.

Trusted Computing e DRM resulta in un societate in que cultura e information se converte non simplemente in productos (illos es productos ora, lo que es bon), sed in productos consumibile.

Codice es poter. Le major parte de documentos de hodie es scribite e codificate con algorithmos secrete in software proprietari. Que devenira del libros, photos, films, essayos, animationes, musica, novas de deman? Le programmas proprietari como Windows non ha transparentia. Un cultura libere e un societate libere non pote crescer ex tal software.

May we suggest you switch to GNU/Linux?

  1. ^ Nota que DRM se appella sovente "Digital Rights Management" (gestion digital de derectos), ben que ha poco a facer con derectos. "Digital Restrictions Management" (gestion digital de restrictiones) es un nomine plus accurate.

Lege plus

Le derecto de leger

Como es un mundo con Trusted Computing? Isto es un curte historia de Richard Stallman que describe como isto pote affectar omnes de nos.

Le fallacia de DRM

Un articulo multo ben concipite sur DRM per Tim Jackson, sur le qual nos ha basate le articulo presente.

Le cognoscentia libere require sogtware libere e formatos de file libere

An engaged article by Jimmy Wales, who co-founded the free encyclopedia Wikipedia.

Trusted Computing

Curte animation video per Benjamin Stephan e Lutz Vogel. Un argumento clar, concise e convincente.

Proque software non deberea haber proprietarios

Texto pivotal pro le movimento de software libere per Richard Stallman. Clarifica objectiones commun e explica alcun ideas importante.

Como misinterpretar le software libere

Plus sur software libere in iste sito web.