Beperkingen

Het is een veelvoorkomende fout dat Windows- en Office-gebruikers denken dat ze volledig eigenaar zijn van hun software. In werkelijkheid zit hier een aantal juridische haken en ogen aan.

Je licentie niet helemaal gelezen? Wij hebben het voor je gedaan.

De kleine lettertjes in het contract

  • Windows en Office worden gelicentiëerd, niet verkocht.

    Niemand kan Windows of Microsoft Office kopen; in plaats daarvan kun je het recht om de software te gebruiken kopen. De licentie stelt de voorwaarden voor die toestemming. Het is de beperkende juridische tekst waarop je "OK" klikt bij installatie.

  • Je moet vele rechten opgeven om de software te mogen gebruiken.

    Er is een aantal beperkingen dat je wettelijk moet accepteren. Beperkingen op wie de software kan gebruiken, welke inkomsten je er ermee mag genereren, hoe je het mag installeren, beperkingen op je privacy en zelfs op of je het mag weggeven: het is een lange lijst. Het lezen van de licentie en in kaart brengen van de overgebleven rechten is een lastige klus.

  • Software verspreid onder een OEM-licentie mag niet worden overgezet op een andere computer.

    Als je je computer met Windows of Office voorgeïnstalleerd koopt (de zogenaamde OEM-licenties of Windows-CD's bij je PC) moet je de software nogmaals aanschaffen wanneer je van computer wisselt. De software hoort bij die computer en verloopt wanneer de computer niet meer werkt. Het overzetten van de software is dan illegaal.


Op de meeste websites van vrije software kun je met een paar klikken de [GNU] GPL, de X licentie, de Apache licentie, of welke voorwaarden je ook moet accepteren voor je de software gebruikt, vinden.

Bij een bedrijf propriëtaire software is de licentie zo ver weggestopt dat je deze niet kunt lezen voordat je hebt betaald. Vervolgens wordt verlangd dat je een deel van je hersenen uitzet en een deel van je mogelijkheden om met anderen samen te werken of zaken te doen opgeeft om hun software te mogen gebruiken.

Don Marti, interview in 2005

De betekenis achter

Bedrijven als Microsoft vereenzelvigen hun software graag met tastbare objecten, bijvoorbeeld als het om copyrightschending gaat. Toch is propriëtaire software iets heel anders door de beperkende licentie — beperkingen die ondenkbaar zouden zijn voor bijvoorbeeld een auto of fiets.

De beperkingen voor het gebruik van Office en Windows zijn zo sterk dat ze dagelijks overal om ons heen worden geschonden. Sommige mensen komen in de verleiding één versie van Microsoft Office te kopen maar het op twee computers te installeren. Anderen houden hun versie van Windows als ze hun PC weggooien. Weer anderen geven hun gebruikte Windows-software weg als ze het niet meer nodig hebben.

Er zijn alternatieven voor het breken van de wet, of het zeer ingeperkt worden door die wet. GNU/Linux is Vrije Software (veel beter dan freeware): zijn GPL-licentie is ontworpen om je rechten te beschermen.

Lees meer