Vrije keuze?

Microsoft doet er alles aan om te zorgen dan hun gebruikers vast zitten aan hun producten.

Ieder jaar worden in China zo'n 3 miljoen computers verkocht, maar mensen betalen niet voor de software.

Ooit zullen ze er echter voor gaan betalen. Als ze dan toch stelen [sic], dan willen we dat ze van ons stelen. Ze zullen er een soort van verslaafd aan raken en over een aantal jaar zien we wel hoe we gaan incasseren.

Bill Gates, interview uit 1998

Slechte ondersteuning van open standaarden

Er bestaan open bestandsformaten en protocollen die als standaard worden gebruikt voor het opslaan, respectievelijk versturen van vele soorten informatie. Ze worden openlijk gedefiniëerd: ze kunnen worden gelezen door iedereen, op iedere computer, nu en in de toekomst. Ze worden echter zelden ondersteund door propriëtaire software.

Microsoft Office ondersteunde lange tijd alleen Microsofts formaten. Er zijn vele manieren om zakelijke documenten te schrijven, maar gebruikers van Microsoft Office zaten vast aan hun bestanden. Mensen die geen dure Microsoft-producten wilden konden geen betrouwbare .doc-bestanden lezen of schrijven.

Er zijn uiteraard andere manieren om officebestanden te schrijven en uit te wisselen, de bekendste onder hen het OpenDocument Format. Maar Microsoft staat niet graag toe dat hun gebruikers bestanden uitwisselen die iedereen kan lezen en bewerken. Pas met Microsoft Office 2007 SP2 voegde Microsoft ondersteuning voor ODF toe, na druk van de Europese Commissie.

Steeds wisselende standaarden

Je beperken tot de standaarden van Microsoft is niet eenvoudig – tenzij je heel vaak upgrades koopt. Als je ooit hebt geprobeerd aan een .doc-bestand te werken met zowel Office 95 en Office 97 weet je wat we bedoelen.

De MS Office bestandsformaten zijn eigendom van Microsoft: ze worden bij iedere nieuwe Office-versie veranderd en Microsoft heeft geen verplichting tot compatibiliteit. Heb je je presentatie opgeslagen als .ppt-bestand? Als je volgend jaar geen MS Office meer hebt ben je afhankelijk van anderen om het formaat te kraken zodat je je eigen werk kunt openen en aanpassen.

Standaardprogramma's die je niet kunt verwijderen

Wil je geen Windows Media Player op je computer? Gebruik je Internet Explorer niet meer? Je kunt deze programma's niet verwijderen. Ze werkten vroeger zelfstandig, maar zijn onlosmakelijk aan Windows gekoppeld – ze komen dus op iedere nieuwe PC en niemand kan er vanaf.

Monopolypraktijken

Microsoft heeft veel macht over OEMs (computerproducenten) die hun computers verkopen met Windows voorgeïnstalleerd.
Hierdoor vindt je geen programma's die concurreren met Microsoft, zoals multimediaspelers, webbrowsers, office-suites, chatprogramma's en meer, voorgeïnstalleerd op de meeste computers die je kunt kopen.

Het is een goed idee om een brede keuze aan software en diensten aan te bieden, zoals Microsoft doet. Het zo plannen en combineren om gebruikers uit te sluiten van niet-Microsoft-equivalenten is onethisch. Het is technologisch niet moeilijk meer open formaten te gebruiken. Maar dat betekent wel dat jouw klanten vrij zijn om te kiezen wat ze met hun werk doen – nog een stapje te ver voor Microsoft.