Frequently asked questions

Our page about GNU/Linux covers the essential information. We hope this FAQ list can help if you are more curious.

Câu hỏi chung

Có phải "GNU/Linux" và "Linux" là hoàn toàn khác nhau?

Tạo sao hai tên này được dùng với nhau?

Về nguồn gốc, Linux đại diện một thành phần lõi (được gọi như là hạt nhân) mà nằm bên trong hệ thống GNU. Những hệ thống được người dùng chạy hiện thời là « bản phát hành của hệ thống GNU/Linux ».

Trong thực tế, tên « Linux » dễ nói hơn thì hiện tại người ta tham chiếu đến toàn bộ hệ thống đơn giản là « Linux ». Trường hợp này cũng gây ra sự tranh luận rất nhiều.

Calling the system GNU/Linux is much more meaningful, technically (end-users use a lot of "GNU" and a little of "Linux") but also philosophically: the strength and momentum of the Free Software movement started with and are still carried by the GNU project.

Gọi hệ thống Linux vẫn thực tế hơn và dễ hiểu cho các người dùng máy tính mà thường thấy rằng Windows là hệ thống duy nhất trên khắp thế giới.

To avoid confusion, we use "GNU/Linux" to refer to operating system distributions that include GNU software and the Linux kernel. When we use "Linux" without the GNU part, we refer to the kernel.

And what has that software to do with a GNU?

When Richard Stallman started to design GNU, the main system in use was Unix, which is proprietary. Because GNU is similar in function to (and compatible with) Unix, but is free software, he coined the term GNU which stands for GNU's Not Unix. It's a recursive acronym. If you enjoy that kind of humour, check out what GNU Hurd means.

Linux là một nhãn hiệu đăng ký phải không?

Yes. You cannot sell any random software under the name of Linux®. The trademark is held by the Linux Mark Institute.

Có phải GNU/Linux là hệ điều hành miễn phí duy nhất hiện có?

Không phải. GNU/Linux là hệ thống tự do phổ biến nhất, nhưng cũng có một số hệ thống tự do khác.

These include the UNIX derivatives FreeBSD, NetBSD, OpenBSD, the BeOS clone Haiku OS, the Windows NT clone ReactOS, the DOS clone FreeDOS, and Syllable, just to name a few.

Is macOS a distribution of GNU/Linux?

No. There are a few free software components in macOS, and it is technically similar to GNU/Linux systems. But overall, it is proprietary software: all the issues about Windows apply to it as well.

Understanding free software

Có phải "Phần Mềm Mã Nguồn Mở" và "Phần Mềm MIễn Phí" là hoàn toàn giống nhau?

Yes and no. Technically, the great majority of open source programs are free software and vice-versa.

In terms of philosophy, things are quite different. The term "open source" was coined to make "free software" more attractive, its supporters see open source software as a better way to make software.

Supporters of the "free software" term value the freedom, not merely the way software is made, and thus argue that the term "open source" misses the point.

Thuật ngữ dùng thì phụ thuộc vào ý kiến về phần mềm của mỗi người.

Why are some GNU/Linux distributions sold, not given away?

Some websites actually sell distributions of GNU/Linux. So, why do you write it is "free as speech and available at no charge"?

The concept of free software, refers to freedom, not price. You have the freedom to copy, study, modify, and give free software away.

Phần lớn công ty phát triển phần mềm tự do cũng được tiền bằng cách bán dịch vụ dựa vào phần mềm, hơn là bạn phần mềm chính nó. Đôi khi họ bán một gói tiện: cả một đĩa CD, cuốn sách và hợp đồng hỗ trợ. Phần mềm vẫn còn đảm bảo bạn có các quyền gốc.

More: Hiểu sai Phần mềm Tự do như thế nào | FLOSS concept booklet.

Why are some GNU/Linux distributions not fully free?

Some GNU/Linux distributions are available at no charge, but include restrictive software. Why is it so?

Nói chung có ba kiểu chính sách về bao gồm phần mềm khác tự do :

  • Một số dự án phân phối GNU/Linux cho phép bao gồm phần mềm khác miễn phí để hiệu lực chức năng phần cứng cụ thể. This happens because some hardware manufacturers such as NVidia do not care about their customers' freedoms, and only release restricting firmware and drivers (some of them don't even release anything, like Broadcom). These are available at no cost (they are freeware) but under restrictive licenses. Distributions such as Ubuntu thus include such components to improve hardware compatibility.

  • Some GNU/Linux distributors do not compromise on the freedom of software, and make sure their distribution are entirely free. Such is the case of Trisquel, which is a Ubuntu derivative with all restricting components removed.

  • Một số nhà phân phối GNU/Linux cũng tập hợp phần mềm cả hai tự do và hạn chế mà không phân biệt nhau. Các nhà phân phối như vậy không muốn người dùng nghĩ về tự do, thay vào đó ta quảng cáo chỉ những khả năng kỹ thuật của sản phẩm. Sử dụng bản phân phối như vậy không phải rất tốt hơn sử dụng Windows. Chúng ta coi trọng danh giá của tự do của bạn và khuyên bạn chọn cẩn thận.

Is macOS also a free operating system?

Do all the reasons for avoiding Windows apply to macOS?

Hơi thường là người dùng Mac cho rằng họ không gặp các sự hạn chế liên quan đến Windows. Tiếc là một số sự hạn chế vẫn còn áp dụng.

macOS does have some low-level components which are free software; and Apple puts less energy into customer lock-in (with some notable efforts such as BootCamp).

However, the end-user is still fundamentally restricted — because of the proprietary license, he/she cannot use macOS for all purposes, nor copy, study, modify, or redistribute it.

Happily, because these freedoms matter a lot, it's possible to run popular GNU/Linux distributions (such as Ubuntu) on Mac computers.

Aren't GNU/Linux users the ones who make illegal downloads?

Isn't GNU/Linux about cracking, "piracy" and illegal download websites?

No. Wherever you read or heard this, you should update your views. GNU/Linux is completely distinct from such things. Whether you want to do them, or whether you prefer intelligent, legal downloads, GNU/Linux will work just as well as Windows. Unfortunately you can't identify gangsters by the make of their cars; the same thing goes for their operating system.

GNU/Linux đã được tạo bởi những người không muốn thấy tất cả các máy tính trên khắp thế giới chạy chỉ một hệ điều hành. Họ muốn cho chúng ta có quyền chọn.

Read more in the article: Hiểu sai Phần mềm Tự do như thế nào.

Is GNU/Linux a form of communism?

"Everything has to be free" and "No one owns anything" sounds somewhat frightening. Are GNU/Linux and its GPL License something for anarchists or communists?

GNU/Linux has nothing to do with a political system and anyone — regardless of their political views — can use it. We have this explained simply in our article Hiểu sai Phần mềm Tự do như thế nào.

Installing GNU/Linux

Does GNU/Linux come pre-installed on computers?

Yes it does. LinuxPreloaded.com has built a website specially for that purpose, listing vendors that sell GNU/Linux desktops and laptops.

Chú ý rằng không cần mua phần cứng mới để sử dụng GNU/Linux!

Dịch GNU/Linux sang ngôn ngữ mẹ đẻ chưa?

Rất có thể đã dịch. Tất cả các bản phân phối chính (v.d. những bản được chúng ta khuyến khích) được dịch ra rất nhiều ngôn ngữ, và hỗ trợ rất nhiều kiểu bố trí bàn phím. Is it legal to install GNU/Linux on my computer?

There is a shiny Windows sticker on it! Am I allowed to erase Windows or use it together with GNU/Linux?

Yes. It is absolutely, completely legal, provided of course it's your computer!

Nhãn dính đó chỉ quảng cáo, không có giá trị luật pháp. Chúng tôi cho là mọi người đều có quyền cơ bản để chọn phần mềm nào sẽ chạy trên phần cứng của mình.

In fact this right is threatened by the rise of things such as DRM and Trusted Computing. Read our article "Đấu tranh cho một xã hội tự do" for more information.

Do I have to purchase a new computer to run GNU/Linux?

Không phải. Linux sẽ chạy được trên máy tính đã có.

The only thing you might be worried about is using very recent special hardware, such as graphics cards. Otherwise, almost all GNU/Linux distributions can run on normal PCs (often called "i386" or "x86" computers), 64-bit-processor computers and Apple Mac computers. Read how you can try or install GNU/Linux on your computer, be it instead of or together with Windows.

Using GNU/Linux

Will Microsoft Office run on GNU/Linux?

No. It is technically possible to adapt Microsoft Office to GNU/Linux, but Microsoft isn't keen on allowing Office users to choose their operating system. There are other issues with MS Office and openness — like Microsoft's fierce opposition to supporting the OpenDocument format.

However, a complete, free, reliable office suite exists: LibreOffice. Or you can choose its close cousin, Apache OpenOffice. They will both happily use all your existing office files in MS-Word, MS-Excel, and MS-PowerPoint format, and are really free (both as in freedom and as in price). And they run on Windows as well as on GNU/Linux.

LibreOffice.org   OpenOffice.org

Có thể chơi các đĩa DVD và tập tin MP3 dưới GNU/Linux phải không?

The simple answer to this question would be "yes", however this is only half the truth.

Quite a few GNU/Linux distributions do not include MP3 playback software due to the patent situation of the MP3 format. These patent issues do not affect the user directly, so most distributions make it fairly easy to install MP3 support over the Internet after the installation, making it possible to legally play MP3 files, for non-commercial use.

Mặt khác, một số đĩa DVD bị hạn chế chặt chẽ. Gần mọi đĩa DVD đều bị mật mã theo một hệ thống được gọi là « CSS » (khác với mã kiểu dáng CSS cho trang Web). Công đồng FOSS vẫn còn công bố một thư viện được hỗ trợ đầy đủ tên libdvdcss mà có khả năng giải mật mã phim trên đĩa DVD. Tuy nhiên, láu hơn sự hạn chế của đĩa DVD thì bất hợp pháp ở nhiều nơi của thế giới, gồm có Mỹ, Úc và Liên Bang Châu Âu.

There is a legal solution to play your DVDs on GNU/Linux where libdvdcss is illegal. The Fluendo company has developed an (non-free) application for that purpose which can be purchased from their website.

Đĩa DVD không bị mật mã, mà bao gồm phần lớn đĩa DVD tự tạo, vẫn còn phát được với chỉ phần mềm tự do.

Có thể cháy các trò chơi 3D phổ biến dưới GNU/Linux không?

Yes and no. Some games, for example the Quake series, Rust, Counter-Strike, Tomb Raider, Portal, Left 4 Dead, and many more have GNU/Linux versions. Since the release of the popular Steam platform to the GNU/Linux operating system, the number of GNU/Linux compatible games on Steam has been growing rapidly. Check out the Steam store where you can find a wealth of high quality, GNU/Linux compatible games.

Most popular games, alas, only work on Windows and occasionally on macOS. Some Windows games can be run on GNU/Linux with Wine or its non-free variant CrossOver, which involves some unpleasant effort for the user. For a list of games known to work on Wine, see their games database.

Muốn hỏi câu khác ?

If you have a question that is not covered here, there are many communities to help you. Our "Xem thêm" section will help you find the right place to ask.

If you can think of a frequent question that we haven't answered yet, do let us know, or file an issue.